Chủ đề: Mừng Đảng, mừng xuân
Tên quyển sách: “Việt Nam phong tục”
Quí thầy cô giáo và các bạn học sinh thân mến.
Tháng Giêng – tháng khởi đầu của một năm mới – luôn mang trong mình những cảm xúc đặc biệt. Đó là khoảng thời gian đất trời giao hòa, lòng người hướng về cội nguồn, về gia đình, về những giá trị truyền thống đã bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc Việt Nam suốt hàng nghìn năm lịch sử. Trong không khí thiêng liêng và ấm áp của mùa xuân, việc tìm đọc một cuốn sách viết về phong tục, tập quán của dân tộc không chỉ mang ý nghĩa tri thức mà còn là hành trình trở về với những giá trị tinh thần sâu sắc. Với ý nghĩa đó, Thư viện trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc cuốn sách “Việt Nam phong tục” của tác giả: Phan Kế Bính – một tác phẩm giàu giá trị văn hóa, lịch sử và nhân văn, có vị trí đặc biệt trong kho tàng sách nghiên cứu văn hóa Việt Nam.
Việt Nam phong tục là công trình nghiên cứu tiêu biểu của học giả Phan Kế Bính, được biên soạn trong bối cảnh xã hội Việt Nam đang có nhiều chuyển biến mạnh mẽ. Trước nguy cơ mai một của những phong tục truyền thống, tác giả đã dành nhiều tâm huyết để ghi chép, hệ thống và phân tích một cách khoa học những tập quán lâu đời của người Việt. Cuốn sách không chỉ đơn thuần là bản ghi chép phong tục xưa, mà còn là bức tranh toàn cảnh về đời sống sinh hoạt, đời sống tinh thần, nếp nghĩ và đạo lý của người Việt Nam qua nhiều thế hệ.
Nội dung cuốn sách được trình bày mạch lạc, logic, chia thành nhiều phần, phản ánh toàn diện các mặt của đời sống xã hội truyền thống. Trước hết là những phong tục trong phạm vi gia đình – nơi hình thành nhân cách con người Việt Nam. Qua việc tìm hiểu mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa vợ chồng, anh em, họ hàng, người đọc cảm nhận rõ nét tinh thần hiếu nghĩa, sự gắn bó ruột thịt và đạo lý “kính trên nhường dưới” vốn là nền tảng của gia đình Việt. Những giá trị ấy không chỉ chi phối đời sống riêng của mỗi gia đình mà còn lan tỏa, tạo nên sức mạnh tinh thần của cả cộng đồng.
Bên cạnh đó, Việt Nam phong tục dành nhiều trang viết phân tích các nghi lễ quan trọng trong đời người như cưới hỏi, tang ma, giỗ chạp. Những nghi lễ này không chỉ mang ý nghĩa hình thức mà còn chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc. Phong tục cưới hỏi thể hiện khát vọng về hạnh phúc lứa đôi, sự bền chặt của mối quan hệ gia đình và dòng họ. Phong tục tang ma, thờ cúng tổ tiên lại phản ánh đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân đối với những người đã khuất. Qua cách lý giải thấu đáo của tác giả, người đọc hiểu rằng mỗi phong tục đều có lý do tồn tại, đều gắn với những giá trị tinh thần cao đẹp của dân tộc.
Không dừng lại ở phạm vi gia đình, cuốn sách còn mở rộng sang đời sống làng xã – không gian sinh hoạt cộng đồng đặc trưng của người Việt. Những phong tục liên quan đến làng quê, hương ước, hội làng, tín ngưỡng dân gian… được tác giả trình bày sinh động, cho thấy tinh thần cố kết cộng đồng, ý thức trách nhiệm và sự gắn bó giữa con người với quê hương, xóm làng. Đây chính là nền tảng tạo nên sức mạnh bền bỉ của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước.
Điểm nổi bật của Việt Nam phong tục không chỉ nằm ở giá trị tư liệu phong phú mà còn ở cách nhìn nhận khách quan, khoa học của tác giả. Phan Kế Bính không tuyệt đối hóa mọi phong tục, mà luôn đặt chúng trong bối cảnh lịch sử – xã hội cụ thể để phân tích, đánh giá. Qua đó, người đọc có thể nhận diện được đâu là những phong tục cần trân trọng, gìn giữ; đâu là những tập quán lạc hậu cần được điều chỉnh cho phù hợp với đời sống hiện đại. Cách tiếp cận này giúp cuốn sách giữ được giá trị lâu dài và phù hợp với nhiều thế hệ bạn đọc.
Trong bối cảnh xã hội ngày nay, khi nhịp sống hiện đại khiến con người ít có thời gian nhìn lại quá khứ, Việt Nam phong tục càng trở nên cần thiết. Cuốn sách không chỉ giúp người đọc mở rộng hiểu biết về văn hóa dân tộc, mà còn góp phần bồi dưỡng nhân cách, nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam. Đối với học sinh, đây là tài liệu tham khảo quý phục vụ cho việc học tập các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân; đối với giáo viên, cuốn sách là nguồn tư liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và giáo dục truyền thống.
Với lối viết giản dị, rõ ràng nhưng giàu chiều sâu, Việt Nam phong tục phù hợp với nhiều đối tượng bạn đọc. Mỗi trang sách như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về cội nguồn, về đạo lý làm người và về những giá trị văn hóa bền vững đã làm nên bản sắc Việt Nam. Đọc cuốn sách, ta không chỉ tiếp nhận tri thức, mà còn được sống lại trong không gian văn hóa truyền thống, nơi con người biết yêu thương, gắn bó và trân trọng lẫn nhau.
1. PHAN, KẾ BÍNH Việt Nam phong tục: Giữ gìn bản sắc văn hóa Việt/ Phan Kế Bính.- Hà Nội: Dân trí, 2022.- 368 tr.; 21 cm. ISBN: 9786043785623 Tóm tắt: Nghiên cứu toàn diện về phong tục, tập quán của người Việt, từ phong tục trong gia đình, gia tộc, làng xã đến phong tục quốc gia, xã hội. Chỉ số phân loại: 390.09597 PKB.VN 2022 Số ĐKCB: BT.01255, |
Nhân dịp tháng 1 – tháng mở đầu của năm mới, Thư viện trân trọng giới thiệu cuốn sách Việt Nam phong tục đến quý thầy cô giáo và các em học sinh. Mong rằng, qua từng trang sách, bạn đọc sẽ thêm hiểu, thêm yêu những phong tục tốt đẹp của dân tộc; từ đó biết trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và chung tay gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong hành trình xây dựng và phát triển đất nước hôm nay và mai sau.